Nilüfer Çınar’ın Betül Cemre Yıldız Röportajı

Türkiye’nin ilk Kadın Büyükustası (WGM) Betül Cemre YILDIZ ile Özgür Forum üyeleri için söyleştik.

Nilüfer ÇINAR ÇORLULU: Türkiye’nin ilk Kadın Uluslararası Ustası olmanın verdiği gururu hala yaşıyorum, aradan 18 yıl geçti. Ben de birkaç yıl WGM olmak için uğraş verdim, ancak kısa bir süre sonra bunu tek başıma yapamayacağıma karar verip, daha mantıklı hedeflerle yetindim. Nasıl bir duygu ilk WGM olmak, bize yaşadıklarını uzun uzun anlatabilir misin?

 

Betül Cemre YILDIZ: İlk WGM olmak benim için anlatılamaz bir duygu. Benim için çok önemliydi bu kademeye ulaşmak. 2004’te WIM olduğumda da bu duyguyu yaşamıştım. Hatta orada beraberdik, siz bana çok güzel bir armağan vermiştiniz, kutlamıştınız. Türkiye’nin ilk WIM unvanlı sporcusundan WIM olduğum için hediye almak çok gurur vericiydi. Bunun için çok teşekkür ediyorum tekrar. Kim bilir belki ben de aynı duyguyu ilerde küçük bir Kadın Büyükustaya yaşatırım.
Profesyonel sporculuğa adım atmaya başladığımda çok büyük bir hedefti benim için WGM unvanı almak. İlk defa 2005’te norm almayı kaçırdım, en büyük şanssızlığımı da 2009’da Arjantin’de yaşadım. Son turda averajla dünya şampiyonluğunu kaçırınca WGM unvanını da kaçırmış oldum. (Dünya Gençler Şampiyonu, unvanı direkt elde ediyor.) Ancak averajla şampiyonluğu paylaştığım için FIDE kurallarına göre ilk normumu almıştım. Bu sene de diğer iki normumu tamamladım ve en büyük hedefimi elde etmiş oldum. Tabii hedefimi gerçekleştirmiş olmak benim için çok büyük mutluluk! Bir yandan kendimi, kendime ispat etmiş gibi hissediyorum ama diğer yandan da biraz geç kalmış bir başarı oldu benim için, diyorum. Ancak okulumu ve ardından bir senelik avukatlık stajımı bitirmiş olduğum için de artık rahatım. Öğrencilik yıllarımda satranca ayıramadığım vakti artık ayırmanın zamanı geldi. Artık daha da büyük hedeflerim var, öncelikle 2400 Elo’ya ulaşıp IM olmak ve daha sonra da GM olmak, bundan sonraki hedeflerim.

Nilüfer ÇINAR ÇORLULU: Seninle tanışmamız, 2000 yılıydı, Akhisar’da Türkiye Şampiyonasında, küçücük bir çocuktun ancak satranç masasında adeta devleşiyordun. Satranç adına doğal bir yetenek olduğunu düşünüyorum, ne dersin?

Betül Cemre YILDIZ: 2000 yılındaki Türkiye Şampiyonası benim yaş grupları dışındaki ilk büyük turnuvamdı ve daha çok küçüktüm ancak hedeflerim çok büyüktü. Ailem ve özellikle rahmetli Abdullah Hoca’mın desteğiyle o noktalara gelmiştim. Satrançta yetenekli olduğumu düşünüyorum, doğru, ancak sadece yetenek değil konsantrasyon, sabır ve en önemlisi çalışma ile bu yeteneği ortaya koyabiliyoruz. Açıkçası eğitimim sebebiyle çok fazla çalışamadım satranca, bu nedenle de bir başarılı turnuva geçirip ardından çok kötü bir turnuva geçirebiliyordum. Yani istikrarsızdım. Simdi eğitimimi tamamlamış olduğum için kafam rahat ve daha düzenli çalışabileceğimi düşünüyorum.

Nilüfer ÇINAR ÇORLULU: Türkiye Satranç Federasyonu çok kıymetli antrenörleri bünyesinde barındırıyor, çalışmalarınızdan bahseder misin?
Betül Cemre YILDIZ: Son yıllardaki benim başarılarımda da diğer milli takım arkadaşlarımın başarılarında da şüphesiz en büyük etken hocalarımız. Bayan takımı antrenörümüz, GM Adrian Mikhalchishin kendini dünyaya kanıtlamış en iyi antrenörlerden biri. Ben de kendisiyle çalışmaktan çok mutluyum ve kendisi birçok büyük ustayla hatta dünya şampiyonlarıyla çalışmış olduğu için çok şanslı olduğumu düşünüyorum.
Ayrıca dünyanın en iyi antrenörlerinden biriyle çalışmamızın yanı sıra federasyonun turnuvalarda sağladığı imkanları da göz ardı edemem. Kısacası hem antrenör hem de turnuvalarda oynamamız açısından her türlü imkan bize sağlanıyor.

Nilüfer ÇINAR ÇORLULU: WIM Kübra ÖZTÜRK, normlarını tamamlamıştı, WIM Zehra TOPEL iyi bir çıkış yakalamıştı, fakat ilk başaran sen oldun, onlar neden başaramadılar?

Betül Cemre YILDIZ: Zehra profesyonel sporculuğu bıraktı, şu anda oynuyor olsaydı eminim ki o da bu unvanı alırdı. Kübra’nın da en yakın zamanda Elo’sunu tamamlayacağını düşünüyorum. İkimizin de bir adımı kalmıştı. Benim norma onun da 2300 Elo’ya ihtiyacı vardı, birbirimize bu konuda, ikimiz birbirimizi tamamlıyoruz, diye espriler yapıyorduk. Şakası bir yana ben bunu başardım Kübra’nın da çok kısa zamanda bu unvanı alacağını biliyorum

Nilüfer ÇINAR ÇORLULU: Dünya satranç tarihine bir gezinti yaptığımızda, dünya şampiyonlarının satranç dışı eğitime de çok önem verdiklerini, her birinin mesleklerinde de başarılı olduklarını görüyoruz. Lasker, Euwe matematikçi, Tarrash, Alekhin doktor, Botvinnik mühendis, Karpov iktisatçı… Şu anda ise dünyada ve ülkemizde satranç oynama yaşı, GM olma yaşı bir hayli küçüldü. Bu satranççıların eğitimini etkiliyor. Sen ise çok ağır bir eğitimi tamamladın, okulu bırakmayı hiç düşündün mü, meslek yaşamın ve satranç nasıl olacak? Genç oyuncularımıza tavsiyelerin nelerdir?

Betül Cemre YILDIZ: Okulu bırakmayı düşünmedim aksine her zaman eğitimim önce geldi. Ancak avukatlık mesleğini biraz ertelemeyi düşünüyorum şimdi. Satrancı, başladığımdan beri eğitimle beraber götürdüm ve o yüzden satranç hep eksik kaldı. Simdi benim için daha ciddi çalışma vakti. Birkaç sene sonra geleceğim hakkında karar vereceğim, belki avukatlık mesleğini daha ciddi yapmayı ileride düşünebilirim.

Nilüfer ÇINAR ÇORLULU: Satranç oynayan çocukların, velilerinin çok büyük endişeler yaşadığını görüyorum. Çocuklarımızın gelecekleri, eğitimleri ne olacak, geri kalırlar mı? Bu konuda da örnek gösterilecek bir oyuncusun, velilerimize önerilerin nedir?
Betül Cemre YILDIZ: Ben de satrancı eğitimle beraber yürütmem sebebiyle çok zorlandığımı söyleyebilirim. Ancak bu biraz kişiyle ve ailesinin desteğiyle ilgili bence. Benim ailem özellikle ağabeylerim derslerim konusunda çok yardımcı oldu ve okulumda da çok büyük destek gördüm. (Satranç sayesinde İzmir Çamlaraltı Kolejinde burslu eğitim gördüm.) Ailelerin korkması normal tabii, bazen haftalarca okula gitmeyen sporcunun turnuvadan derslere adapte olabilmesi zor oluyor ancak satrancın zorlukları yanında daha fazla getirisi olduğuna inanıyorum.

Nilüfer ÇINAR ÇORLULU: Kadın Milli Takımımız ve IM (WGM) Ekaterina Atalık hakkında düşüncelerin nedir?

Betül Cemre YILDIZ: Birkaç senedir çok genç bir bayan takımımız var ve alttan gelen küçük arkadaşlarım da kendi illerinde ve kulüplerinde ciddi şekilde çalışıyorlar. Bir zamanlar takımın en küçüğü bendim şimdi en büyüğü konumundayım. Tabii genç takım olmak çok güzel ve birkaç sene içinde daha iyi yerlerde olacağımıza inanıyorum. IM (WGM) Ekaterina Atalık’la ilgili bir yorum yapmayı doğru bulmuyorum. Kendisiyle herhangi bir sorunum yok, olmamıştır da. Eşi GM Suat Atalık, benim, ailem ve hocamız hakkında yazılar yazdı. Bu yazılar nedeniyle de Atalık ailesiyle ilgili bir yorum yapmayı doğru bulmuyorum.

Nilüfer ÇINAR ÇORLULU: Yaşantım boyunca, satranç her şeydir veya hayat sadece satranç değildir, gelgitleri yaşadım. Sende nasıl bu duygular, hayat satranç mıdır sadece?

Betül Cemre YILDIZ: Satranç, bazen başarısız turnuva geçirince gerçekten acı veriyor. Ama bir kere satranca başlayan kişi bırakamıyor satrancı. Güzel bir bağımlılık bu bence. Hayatta satrancın çok faydasını gördüm. Ama tabii ki hayat sadece satranç değildir ama benim hayatımda satrancın çok büyük yeri var.

Nilüfer ÇINAR ÇORLULU: Hem zeki hem de çok güzel bir genç kızsın, güzeller aptal olur, diye düşünenlerle karşılaşıyor musun?

Betül Cemre YILDIZ: Küçükken karşılaşıyordum ancak şimdi pek böyle şeylerle karşılaşmıyorum. Bulunduğum ortamlarda, ben şampiyonum, milli sporcuyum diyen biri değilim. Ancak bazen bu durumun satranç dışındaki ortamlarda öğrenildiğinde insanların şaşırmasına alıştım. Nedense insanlar karşılarında bir bayan milli satranç sporcusu görünce hala pek gözlerine inanamıyorlar. Veya benim seni yenecek çok iyi satranç oynayan bir arkadaşım var, diye konu açıyorlar. Bu duruma gülüyorum genelde

Nilüfer ÇINAR ÇORLULU: Satrançseverlerimiz eminim seni daha yakından tanımak ister, Betül Satranç dışında ne yapar?

Betül Cemre YILDIZ: Satranç dışında bir senedir stajla uğraşıyordum. Aslında vaktimin çok büyük bir kısmı turnuvalarda kamplarda geçiyor. Bunlar genelde şehir dışı ve yurtdışında oluyor. İzmir’de olduğum vakitte de sosyal hayatımın dışında ailece yürüttüğümüz satranç merkezinde çocuklarla ilgileniyorum. Hatta kulübümüzde iki tane yaş grupları Türkiye şampiyonumuz var. Bu kendi şampiyonluğumda hissettiğim duygudan çok daha farklı ve güzel bir duygu.

Nilüfer ÇINAR ÇORLULU: Ve evlilik… Ufukta gözüküyor mu? Satranççı bir kişi mi olmalı evleneceğin kişi?

Betül Cemre YILDIZ: Evlilik konusunda daha küçük olduğumu düşünüyorum daha hedeflerim var ve onları gerçekleştirmeden böyle zor bir kararı veremem. Bunun için önümde daha çok zaman var kısacası.

Nilüfer ÇINAR ÇORLULU: Atamız sağlam kafa, sağlam vücutta bulunur, demiş. Formda olabilmek için neler yapıyorsun?

Betül Cemre YILDIZ: Büyükustaların birçoğu sporla ilgileniyor, düzenli spor yapıyor. Turnuvalarda özellikle Carlsen, Radjabov, Leko gibi üst düzey satranç sporcularının masa tenisi oynadığını gördüm. Ben de çok düzenli olmamakla beraber spor yapıyorum, ama daha iyi bir sporcu olabilmek için spora daha fazla vakit ayırmak gerekiyor. Kamplarda çalışmalarımızın önemli bir kısmı fiziksel antrenmanlarla geçiyor.

Nilüfer ÇINAR ÇORLULU: Satranççılar maçtan önce nasıl beslenmeli, size neler tavsiye ediliyor, maç sırasında neler tüketilmeli?

Betül Cemre YILDIZ: Bu konuda çok bilgim yok, ancak küçükken çok sağlıklı beslendiğim söylenemez. Tabii simdi daha bilinçliyim bu konuda. Bazen yurtdışındaki turnuvalarda yemek konusunda çok ciddi sıkıntı yaşayabiliyorum. Ama turnuvada başarılı olabilmek için direncin de sağlam olması gerekli bunun için de yemek düzeni ve sağlıklı beslenme çok önemli.

Nilüfer ÇINAR ÇORLULU: Dünya Kadınlar Şampiyonasını izleyebildin mi, ansızın bitiverdi, yorumların?

Betül Cemre YILDIZ: Evet maçları takip ettim. Ben Hou Yifan’ın kazanacağını tahmin ediyordum ama benim de tahminimden erken bitti. Hou Yifan şu anda Judit Polgar’ı saymazsak dünyadaki en iyi bayan sporculardan biri. Sadece satranç gücü olarak değil disipliniyle de örnek aldığım bir sporcudur.

Nilüfer ÇINAR ÇORLULU: Son olarak ezberbozan.net ve Özgür Satranç Forumla ilgili düşüncelerin?

Betül Cemre YILDIZ: Satrancın gelişebilmesi için böyle sitelerin varlığı çok önemli. Tabii böyle siteler çok insanın takip ettiği, hata kaldırmayan onun için de çok büyük dikkat, çok büyük emek isteyen siteler. Böyle sitelerin daha fazla yaygınlaştırılması gerektiğini düşünüyorum.
Satrançseverler olarak, seninle ve bütün oyuncularımızla gurur duyuyoruz. Teşekkürler Sevgili WGM Betül Cemre YILDIZ!

Redaksiyon: FA Fatma YILMAZ